Hoogleraar psychiatrie Iris Sommer: ‘Vraag iedere patiënt naar stemmen horen’

INTERVIEW – Bij vrijwel alle psychiatrische aandoeningen komt het voor: stemmen horen. Toch is er onder behandelaren weinig bekend over deze aandoening en de daarbij passende zorg. De Generieke module Stemmen horen moet hier verandering in brengen. Vijf vragen over deze aandoening aan hoogleraar psychiatrie en voorzitter van de werkgroep Iris Sommer.

Hoe komt het dat stemmen horen zoveel voorkomt, bij bijna alle aandoeningen?
’Dat is niet erg bekend. Ik denk dat onze hersenen in principe in staat zijn tot hallucineren en dat dit een algemeen symptoom is bij stress, trauma. Het leidt vrij eenvoudig tot situaties waarin de zintuigen niet goed werken.’

Waarom is de erkenning als transdiagnostisch symptoom belangrijk voor deze aandoening?
’De diagnose van stemmen horen wordt te weinig gesteld, zeker onder patiënten die niet een primair psychotische stoornis hebben. Het is een symptoom dat behandelaren gewoon vaak over het hoofd zien.’

Patiënten met stemmen werden tot nu toe behandeld conform de richtlijn psychose. Waarom is dat niet wenselijk?
’Stemmen horen kan een voorloper zijn van een psychotische stoornis, maar dat hoeft niet. In de praktijk horen veel mensen (met of zonder psychiatrische aandoening) regelmatig hinderlijke stemmen, zonder dat ze hun contact met de werkelijkheid verliezen of in hun functioneren worden beperkt. Als we hen behandelen volgens de richtlijn psychose, is dat overbehandeling.’

Voor wie moet deze generieke module het grootste verschil maken?
’Dat deze module er is, gaat vooral verschil maken voor mensen die niet psychotisch zijn maar wel last hebben van stemmen. In het vakgebied was niet goed duidelijk hoe je deze  groep kunt helpen. Het behandelaanbod was bijvoorbeeld niet algemeen bekend. Ook was het niet systematisch uiteengezet op grond van bewezen effectiviteit, klinische praktijk en voorkeur van de patiënt. De module doet dit wel. Je vindt er een basis voor behandeling bestaande uit uitleg, coping-technieken, een begin met cognitieve gedragstherapie en ook welke vervolgbehandelingen mogelijk zijn.’

Wat is de grootste aanbeveling die u zou willen doen aan professionals?
’Vraag een patiënt altijd even naar stemmen horen. En als ze aanwezig zijn: vraag wat ze precies zeggen. De lijdensdruk en behoefte aan behandeling hangt namelijk sterk af van de frequentie en de emotionele inhoud van de stemmen. Het is daarom belangrijk om helder te krijgen of de patiënt van zijn stemmen af wil of dat hij of zij er vooral beter mee wil leren omgaan. Die verschillende doelen vergen verschillende interventies.’

De Generieke module Stemmen horen is opgenomen in de database ggzstandaarden.nl.


Deel dit bericht via: