Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen aan het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz vindt u hier verzameld. Voor meer informatie over de organisatie zie Netwerk.

Filter FAQ:

Wat is een zorgstandaard?

Een zorgstandaard beschrijft in algemene termen vanuit het perspectief van de patiënt wat goede zorg is voor mensen met een bepaalde psychische aandoening gedurende het complete zorgcontinuüm, de patient journey. Een zorgstandaard geeft de (landelijke) norm waaraan multidisciplinaire, integrale zorg bij psychische aandoeningen moet voldoen. Daarbij staat in de zorgstandaard wat de patiënt kan verwachten, niet alleen op het gebied van medicatie en behandeling, maar ook met aandacht voor participatie, de omgeving en de organisatie van zorg. De zorgstandaard wordt opgeleverd met bijbehorende kwaliteitsindicatoren (inclusief meetinstrumenten). Dit maakt het voor alle partijen in de brede ggz inzichtelijk wat zij kunnen en mogen verwachten in het zorgtraject.

Zowel richtlijnen, zorgstandaarden als generieke modules vallen onder de verzamelnaam ‘kwaliteitsstandaard’. Volgens de definitie van Zorginstituut Nederland beschrijft een kwaliteitsstandaard in algemene termen wat goede zorg is vanuit het perspectief van de patiënt.

 

 

Wat is een generieke module?

Waar een zorgstandaard één specifieke psychische aandoening behandelt, worden in een generieke module zorgcomponenten of -onderwerpen beschreven die relevantie hebben voor meerdere psychische aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan onderwerpen als zelfmanagement, ondersteuning naasten, dagbesteding en arbeidsparticipatie. De zorg die wordt beschreven in een generieke module kan, afhankelijk van de aandoening, in één of meerdere fases van het zorgproces van toepassing zijn.

Zowel richtlijnen, zorgstandaarden als generieke modules vallen onder de verzamelnaam ‘kwaliteitsstandaard’. Volgens de definitie van Zorginstituut Nederland beschrijft een kwaliteitsstandaard in algemene termen wat goede zorg is vanuit het perspectief van de patiënt.

Waarom zijn er kwaliteitsstandaarden nodig voor de GGz?

De GGz levert een onmisbare bijdrage aan een gezonde, veerkrachtige en veilige samenleving. Belangrijk daarbij is dat de zorg die nodig is op de juiste plek, door de juiste persoon, doelmatig en in goede samenhang wordt verleend. Beroepsverenigingen en patiëntenvertegenwoordigers hebben het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz in het leven geroepen om hieraan bij te dragen door de afspraken over wat goede zorg inhoudt, vast te leggen in kwaliteitsstandaarden. Uitgangspunt is dat de zorg rondom de patiënt wordt georganiseerd, en niet de patiënt rond de zorg.

Met kwaliteitsstandaarden wordt het voor alle partijen inzichtelijk wat zij in en van een behandelings- en zorgtraject kunnen en mogen verwachten. Voor zowel zorgverleners als patiënten vormt de standaard daarmee een hulpmiddel bij het maken van keuzes in de praktijk.

Wat is het verschil tussen een zorgstandaard en een richtlijn?

Anders dan een richtlijn omvat een zorgstandaard het complete zorgcontinuüm (de ‘patient journey’) voor een bepaalde psychische aandoening. In een zorgstandaard komen niet alleen een groot aantal mogelijke zorgproblemen aan de orde, maar wordt ook expliciet de organisatie van het zorgproces beschreven. Dit alles vanuit het perspectief van de patiënt.

Aan één bepaalde zorgstandaard kunnen meerdere richtlijnen ten grondslag liggen, die bovendien door of onder toezicht van verschillende disciplines zijn opgesteld (bijvoorbeeld psychiaters, psychologen, verpleegkundigen, huisartsen, etc.).

Daar waar nodig of verhelderend kan een zorgstandaard verwijzen naar relevante richtlijnen. De opstellers van een zorgstandaard baseren zich op bestaande richtlijnen, maar bij onderdelen waarvoor geen richtlijn beschikbaar is, maken zij hun eigen keuze. Zo kunnen de zorgstandaard en de bijpassende richtlijnen een integrale eenheid vormen, die de zorgverlener in staat stelt kennis te nemen van de beoogde inhoud en de organisatie van het zorgproces én vervolgens de praktische toepassing daarvan te beoordelen.

Zowel richtlijnen, zorgstandaarden als generieke modules vallen onder de verzamelnaam ‘kwaliteitsstandaard’. Volgens de definitie van Zorginstituut Nederland beschrijft een kwaliteitsstandaard in algemene termen wat goede zorg is vanuit het perspectief van de patiënt.

Wie zijn betrokken bij de ontwikkeling van de kwaliteitsstandaarden?

De kwaliteitsstandaarden worden ontwikkeld voor het veld, door het veld. Dit betekent dat professionals, patiënt- en familievertegenwoordigers, aanbieders en financiers gezamenlijk werken aan het beschrijven van goede zorg tegen aanvaardbare kosten. De inhoud van de standaarden wordt samengesteld door werkgroepen onder aanvoering van een voorzitter en met ondersteuning van een projectsecretaris (uitvoerder). In het proces zitten verschillende momenten om het veld, experts en achterban te raadplegen.

Hoe is bepaald welke kwaliteitsstandaarden er worden ontwikkeld?

Het Netwerk heeft een Agendaraad en een Implementatieraad die het bestuur adviseren voor welke aandoeningen of vraagstukken kwaliteitsstandaarden kunnen worden ontwikkeld. Bij de eerste uiteenzetting van de activiteiten van het Netwerk hebben de vertegenwoordigde partijen in het Netwerk samen een prioriteringsoverzicht opgesteld op basis waarvan in 2014 de call is uitgezet voor het indienen van projectvoorstellen. Voor de zorgstandaarden is gekozen om grotendeels aan te sluiten op de classificaties uit de DSM-5.

Indien u ideeën heeft voor de ontwikkeling van een kwaliteitsstandaard kunt u contact opnemen met het Netwerk.

Op basis van welke kennis worden de zorgstandaarden en generieke modules ontwikkeld?

Wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en ervaringskennis vormen samen de basis voor de kwaliteitsstandaarden. Dit betekent dat er gebruik wordt gemaakt van richtlijnen, EBRO-modules en actuele praktijk- en patiëntervaringen.

Kan ik als professional of als patiënt meepraten bij de ontwikkeling van een kwaliteitsstandaard?

Voor de ontwikkeling van de kwaliteitsstandaarden zijn werkgroepen gevormd, bestaande uit vertegenwoordigers van patiënten en naasten, zorgprofessionals, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Geregeld houden zij achterbanraadplegingen en consultaties, om ervoor te zorgen dat wat er in de kwaliteitsstandaard wordt opgenomen, breed gedragen is. Wilt u hieraan bijdragen, laat dit dan weten aan de contactpersoon die vermeld staat bij het betreffende project of bij uw vereniging.

Op welke manier bevordert het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz de implementatie van de kwaliteitsstandaarden?

Bij het Netwerk zijn projectvoorstellen voor implementatieondersteuning ingediend door een brede vertegenwoordiging van aanbieders, professionals en patiëntenvertegenwoorders. Deze projecten gaan medio 2016 van start. De resultaten uit deze projecten komen straks samen in een implementatietoolbox. Deze toolbox bevat praktische hulpmiddelen om alle betrokken partijen de komende jaren van dienst te zijn bij de brede implementatie van de kwaliteitsstandaarden.

Waar vind ik de opgeleverde kwaliteitsstandaarden?

We werken aan een modulair opgebouwde database waarin alle kwaliteitsstandaarden snel en gemakkelijk zijn te raadplegen. In de loop van 2016 is deze online database beschikbaar. Tot het zover is, downloadt u de eerste kwaliteitsstandaarden op deze website (zie Standaarden).

De standaarden zelf worden ook na oplevering doorontwikkeld. Het is dan ook raadzaam om voor de laatste versie van de pdf altijd deze website te raadplegen. In de toekomst raadpleegt u uiteraard de online database die continu wordt geüpdatet.

De patiëntenversies van de standaarden worden opgenomen op de website Thuisarts.nl.