Aanleiding

Het hebben en behouden van werk is bevorderend voor het herstel, welzijn en welbevinden van patiënten. Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld over arbeid en psychische klachten, maar deze richtlijnen zijn in de ggz onvoldoende bekend. Daarnaast zijn deze richtlijnen onvoldoende vertaald naar de dagelijkse praktijk van behandelaren en patiënten.

De generieke module ‘Arbeid als medicijn’ is ontwikkeld om de zorg voor mensen met psychische problemen te verbeteren, door het onderwerp ‘werk’ hierin een structurele plaats te geven. Door met de generieke module ‘werk’ onder de aandacht te brengen, en tijdig door te verwijzen indien nodig, zal deze module bijdragen aan de samenwerking en communicatie tussen de reguliere gezondheidszorg en de bedrijfsgezondheidszorg.

Doelstelling

De module helpt bij het op gang brengen van het gesprek over werk tussen mensen met psychische problemen en hun behandelaar en/of andere betrokken professionals. Gebruik van de module bevordert het inzicht in de rol die werk heeft voor betrokken patiënt bij zijn of haar herstel. Zo wordt duidelijk of werk relevant is in het herstelproces en of werk bij het herstel een bevorderende – of juist een belemmerende factor is.

Verwachte resultaten

  • Aanvullende generieke module over werk, werkhervatting en herstel.
  • De module kan ingezet worden door huisartsen, praktijkondersteuners huisartsen geestelijke gezondheidszorg (POH GGZ), behandelaren in de generalistische basis GGZ (GBGGZ) en gespecialiseerde GGZ (SGGZ) en andere betrokken professionals zoals paramedici, bedrijfsartsen, bedrijfsmaatschappelijk werkers, arbeids- en organisatiedeskundigen, arbeidsdeskundigen, verzekeringsartsen en andere arboprofessionals.
  • Gebruik van de module structureert in het gesprek tussen patiënt en hulpverlener de aandacht voor de (positieve of negatieve) invloed van werk op het herstel. De module bevat onder andere de gespreksleidraad ‘Arbeid als medicijn’, die dient om het gesprek tussen patiënt en hulpverlener op gang te brengen en te ondersteunen. In de gespreksleidraad worden vragen gesteld, informatie verstrekt en voorlichting gegeven. Daardoor krijgt de patiënt meer grip op de eigen situatie.
  • Scholingsaanbod om benodigde kennis en vaardigheden te trainen.
  • Adviezen voor implementatie.

Werkwijze

Voor de ontwikkeling van de generieke module ‘Arbeid als medicijn’ is een kerngroep en een klankbordgroep samengesteld. In zowel de kerngroep als de klankbordgroep namen ervaringsdeskundigen deel naast de vertegenwoordigers uit beroepsverenigingen en betrokken organisaties.
Bij aanvang van de ontwikkeling van de generieke module zijn 11 vertegenwoordigers van verschillende deelnemende organisaties geïnterviewd om uitgangspunten voor de module vast te stellen. De thema’s die van belang zijn in het gesprek over werk zijn in kaart gebracht in een vijftal focusgroepen.
Er zijn een viertal kerngroep bijeenkomsten geweest en een drietal klankbordgroep bijeenkomsten. Online waren de stukken voor alle deelnemers toegankelijk en kon men feedback geven op de verschillende concepten van de module. In de testfase is de module en de gespreksleidraad daarna voorgelegd aan patiënten, behandelaren, en arboprofessionals. Na het verzamelen en verwerken van de feedback is de definitieve versie van de module opgeleverd.

Aan de ontwikkeling van deze module hebben de volgende organisaties meegewerkt: Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz, Landelijk Platform GGz (LPGGz), Samen Sterk zonder Stigma (SSzS), GGZ Nederland, Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), Landelijke vereniging POH-GGZ, Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (LVVP), Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG), Nederlands Kennisnetwerk Duurzame Inzetbaarheid (NKDI), Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), Ergatis, Beroepsvereniging Arbeids- & Organisatiedeskundigen (BA&O), Netherlands School of Public & Occupational Health (NSPOH), Trimbos-instituut, Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO), Erasmus MC en Indigo.