Dit project is afgerond. De opgeleverde standaard is opgenomen in de database GGZ Standaarden. Het geheel aan standaarden kunt u er eenvoudig integraal doorzoeken.

Aanleiding

Stemmen horen is een verschijnsel dat bij vrijwel elke psychiatrische stoornis kan voorkomen. Volgens de huidige diagnostische criteria is er reeds sprake van een psychotische stoornis als iemand langdurig stemmen hoort en daardoor in zijn functioneren beperkt wordt. Deze definitie is echter niet conform de praktijk. Veel mensen (met of zonder psychiatrische aandoening) ervaren regelmatig hinderlijke stemmen, maar verliezen hun contact met de werkelijkheid niet. Hen te behandelen conform de richtlijn (vroege) psychose zou niet wenselijk zijn.

Doelstelling

Stemmen horen is een klacht die bij uitstek over diagnoses heen gaat. Het komt in hoge mate voor bij vrijwel alle psychiatrische aandoeningen. Wij willen met het opstellen van de generieke module Stemmen Horen voor alle patiënten, hun naasten en hun behandelaren een duidelijk behandelaanbod onder de aandacht brengen. Ook willen wij handvatten bieden voor betere diagnostiek en het komen tot shared decision making om met patiënt, naasten en behandelaar tot een weloverwogen (zorg)traject te komen.

Verwachte resultaten

Het project levert een generieke module Stemmen Horen op met de volgende onderdelen:

  • Een overzicht van de evidentie voor effectiviteit, bijwerkingen en kosten van de verschillende soorten behandelingen.
  • Een algoritme waarin de evidence-based interventies worden gerangschikt van minst naar meest invasief. Ook het kostenaspect en de tijdsinvestering worden hierbij meegewogen.
  • Een beslisschema op basis van shared decision making voor behandeling van stemmen horen, waarin de klachten gekoppeld worden aan de zwaarte van een te kiezen interventie.

Werkwijze

De module geeft duidelijk aan welke meetinstrumenten en indicatoren gebruikt moeten worden. Dit zal zowel een maat voor de ernst van de symptomen zijn, maar ook een maat voor kwaliteit van leven en een maat voor zelfstandig functioneren. Eerst worden de wensen en behoeften van patiënten die stemmen horen en daar hinder van ondervinden in kaart gebracht. Met een literatuurstudie worden alle interventies die kunnen worden ingezet tegen stemmen horen geïnventariseerd en worden deze naar evidentie van effectiviteit gegroepeerd. Per interventie doen we aanbevelingen over de uitvoerder daarvan, over de setting, geschatte kosten en de kwaliteitseisen waaraan interventie en behandelaar moeten voldoen. Er wordt met alle betrokken partijen consensus bereikt over de te gebruiken indicatoren en uitkomstmaten. Uiteindelijk stellen we een zorgstandaard samen. Hierin wordt vastgesteld welke onderdelen van een multidisciplinaire behandeling en welke interventies aanwezig moeten zijn. Er komt een versie voor behandelaren, een versie voor patiënten en een samenvatting beschikbaar.